Kwaliteitszorg

In dit kader werk ik met de cyclus van kwaliteitszorg. Dat proces begint wat mij betreft bij kwaliteitsbepaling: naar welke kwaliteit is de organisatie in idealistische zin op weg. Missie en visie, samen de collectieve ambitie vormend, zijn daarbij belangrijk. Net als bepaalde wettelijke eisen en verwachtingen van de omgeving. Als de kwaliteit in idealistische zin eenmaal bepaald is volgt het onderzoek naar de huidige situatie, afgezet tegen het ideaal. Hoever zijn we al op de weg daar naar toe. Dit is de fase van kwalitweitsonderzoek. Dat kan met allerlei instrumenten. Daaruit blijken een aantal discrepanties tussen huidige en gewenste situatie, waaruit keuzes gemaakt kunnen en ook moeten worden en waarin vervolgens prioriteiten gesteld moeten worden, zodat er niet teveel hooi op de vork wordt genomen. Daarmee zijn we beland in de volgende fase van de cyclus: kwaliteitsverbetering. Ook hier zijn weer vele verschillende instrumenten inzetbaar. Dit leer- en ontwikkelingsproces stopt op het moment dat of het ideaal uit de eerste fase is bereikt of een niveau dat daarbij in de buurt komt  en als hoogst haalbare wordt ingeschat, gezien de omstandigheden. De verworvenheden van dit veranderingsproces dienen vervolgens vastgelegd te worden, zodat dat niveau gehandhaafd kan worden. De fase van kwaliteitsborging. Tegenwoordig kan dat het beste digitaal, zodat het gemakkelijk te veranderen en/of aan te vullen is en makkelijk toegankelijk voor alle betrokkenen onder andere nieuwe organisatieleden. Kwaliteitsborging is echter statisch ("papier is geduldig") en dient daarom samen te gaan met kwaliteitsbewaking, het meer dynamische aspect, waarbij je je ogen en oren goed de kost moet geven om te zien en te horen of er ook gedaan wordt wat afgesproken en vastgelegd is, om dat vervolgens te waarderen of te corrigeren. Deze laatste fase van de cyclus is soms ook weer de aanleiding voor de start van een nieuwe cyclus, daar waar er aspecten van de realiteit worden waargenomen waarvoor nog geen kwaliteit bepaald is of die niet langer meer geldig zijn door gewijzigde omstandigheden. En zo gaat het ontwikkelingsproces steeds weer door en blijf je, als het goed is, altijd bezig.

Op een viertal aspecten van kwaliteitszorg van de inspectie scoren heel veel scholen onvoldoende. Het betreft de aspecten 9.1. De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie; 9.2. De school evalueert jaarlijks de resultaten van de leerlingen; 9.3. De school evalueert regelmatig het onderwijsleerproces en 9.5. De school borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces. Toch doen veel scholen op deze aspecten al veel aan kwaliteitszorg. Alleen staat het vaak nog niet overzichtelijk en compleet op papier. Uiteraard is het nog veel belangrijker om van deze activiteiten te leren in de zin dat de school zich bewust wordt van de goede dingen die men goed doet en tevens van de dingen die beter of anders zouden gedaan moeten worden. Op die manier kan de kwaliteit van onderwijs op een hoger peil gebracht worden en voldoet de school ook aan de eisen van de inspectie.