Weblog artikelen

Over omgaan met tijd

zaterdag, 01 september 2012

 

Het  lijkt wel of je er niet bijhoort wanneer je op de vraag hoe het gaat niet bovenstaand antwoord geeft. Nu is het inderdaad een feit dat heel veel mensen tegenwoordig een heel druk leven leiden, waarin zij een scala van rollen invullen en tal van activiteiten ondernemen. Op zich is daar uiteraard niets mis mee, zolang het niet structureel te druk wordt en blijft. Dan liggen overspannenheid en burnout op de loer.

Ook zelf heb ik zo’n hectische periode achter de rug in het afgelopen cursusjaar 2011-2012. Een eigen bedrijf beginnen met alles wat daarbij hoort, een zeer goed gevulde orderportefeuille en dus heel veel opdrachten die uitgevoerd moesten worden en in de laatste maanden van het cursusjaar ook nog eens de taak om nieuwe opdrachten voor het volgende cursusjaar binnen te halen. Met name de combinatie van uitvoeren van lopende opdrachten en acquisitie heeft er toe geleid dat ik niet meer de rust kon opbrengen om aan mijn weblog te werken. Nu had ik me gelukkig aan het begin van het jaar voorgenomen om op onregelmatige basis een weblog te schrijven, dus ben ik nog steeds trouw aan mezelf. Toch wil ik het niet meer zo hectisch hebben als in het afgelopen cursusjaar. Dan maar wat minder opdrachten en dus minder inkomsten, maar wel weekenden waarin naast af en toe werk allerlei andere activiteiten op de rol staan. En ook door de week wat relaxter bezig en niet elke avond achter de computer. Dat lukt tot nu toe aardig en wil ik graag zo houden.

Nu het nieuwe cursusjaar op de scholen weer is begonnen zie ik al heel wat stress op de scholen en heb ik al heel wat mensen horen verzuchten dat het alles bij elkaar toch echt teveel is en ze een nieuwe taak niet bij kunnen hebben. Terwijl ze net een vakantie van zes weken achter de rug hebben. En daar zit volgens mij ook een van de oorzaken van het probleem. In het onderwijs wordt een complete jaartaak in een beperkte periode van zo’n gemiddeld veertig weken gepropt. Naast periodes van bijna complete rust op het werkfront is het dan niet gek dat de rest lijkt te bestaan uit allemaal piekperiodes. Daarbij komt dat de administratieve druk de laatste jaren bepaald niet is afgenomen, de maatschappelijke problemen alleen maar groter worden en daarmee het aantal kinderen met problemen en dat ook ouders steeds mondiger zijn geworden.

Wetenschappelijk onderzoek heeft uit gewezen dat gelijkmatig en hard werken minder stress en kans op uitval met zich meebrengen dan (kei)hard werken afwisselen met periodes van relatieve rust. Je kunt het ook vergelijken met het verschil tussen duursport en interval- training. Van het laatste word je veel sneller moe dan van het eerste. Het eerste houd je dus ook veel langer vol.

Zelf heb ik jaren in het onderwijs gewerkt als leerkracht en leidinggevende en daar leefde je van vakantie naar vakantie en was je vaak echt aan die vakantie toe. Inmiddels werk ik al weer bijna twintig jaar bij bedrijven (in de onderwijssector) waar je 24 vakantiedagen hebt en sinds kort ben ik een van de vele zzp’ers. Een blauwe maandag heb ik ooit een dag bapo opgenomen, maar na vier maanden heb ik dat weer snel teruggedraaid en ben weer fulltime gaan werken. Ik vind het veel prettiger om mijn werkzaamheden te verspreiden over minimaal vijf dagen dan een dag minder te werken. In de eerste week van een zomervakantie werk ik nog alle dagen door, begin ’s morgens wel wat later, lunch wat langer, maak af en toe tussendoor een wandeling en stop soms iets eerder. Ook in de tweede week werk ik op twee of drie dagen nog een paar uur, ruim op, rond af, bereid voor en daarna ga ik drie weken op vakantie en doe ik niets aan werk , denk er zelfs bijna niet aan. Terug gekomen van vakantie werk ik twee dagen (meestal het weekend) nog helemaal niet en begin dan in de laatste week van de zomervakantie de draad weer op te pakken door iedere dag wat langer te werken, waarna ik in de eerste week na de vakantie als de scholen weer gestart zijn de draad heel gemakkelijk op kan pakken. Inmiddels zijn we drie weken verder en ben ik nog heel ontspannen, innerlijk rustig en vind ik werken heerlijk. Ook heb ik twee weken geleden nee gezegd tegen een hele grote opdracht. Het voelt prima.

In die drie weken ben ik ook al heel wat leerkrachten tegen gekomen die klagen over teveel klussen ineens, zich hardop afvragen hoe ze die groepsplannen op tijd moeten af krijgen naast alle andere werk en heb ik ook heel wat directeuren en intern begeleiders ontmoet die zich daarover zorgen maken en zich afvragen hoe dat toch in godsnaam mogelijk is. Ook was ik op een school waar die geluiden niet te horen waren en waar ze mij vertelden dat zij in de eerste week van de zomervakantie in alle rust de warme overdracht aan de volgende leerkracht van de groep hadden verzorgd en daarna in gezamenlijk overleg de groepsplannen voor rekenen, taal en lezen voor de eerste periode van het nieuwe cursusjaar hadden opgesteld. Zij gaven aan heel prettig gestart te zijn, nadat ze in de laatste week van de zomervakantie gezamenlijk twee dagen op school waren geweest om hun lokalen in te ruimen en alles wat ze vooraf konden doen geregeld hadden.

Afgelopen cursusjaar heb ik een leerkracht op een SBO mogen coachen die zich nooit aan deadlines en afspraken wist te houden. Vlak voor de kerstvakantie kwamen we daarover voor het eerst in gesprek. We hebben toen de afspraak gemaakt om op de eerste dag van de tweede week van die vakantie elkaar op school te ontmoeten. In een leeg, stil en koud gebouw hebben we toen met elkaar geïnventariseerd wat hem tot aan de Carnaval allemaal te doen stond. Daarna hebben we die klussen in de tijd weggezet, waarbij een substantieel deel daarvan door hem in die tweede week van de kerstvakantie zou worden opgepakt. Toen ik hem in de eerste week na de kerstvakantie weer sprak, vertelde hij mij op mijn vraag dat hij bijna alle opdrachten die hij tot aan de Carnaval op zijn lijst had staan, klaar had en dat hem dat een heerlijk rustig gevoel gaf en dat hij zich nu helemaal kon richten op datgene wat hij het liefste deed, het lesgeven aan zijn groep. Het had hem wel zijn tweede vakantieweek gekost en daar klaagde hij ook een beetje over, maar toch had hij het er graag voor over gehad. Toen ik hem eraan herinnerde dat de meeste mensen in het bedrijfsleven alleen de dagen tussen kerst en oud en nieuw vrij zijn en dat nog lang niet overal en iedereen, was hij ook daarmee verzoend. Sindsdien is hij, in het begin nog met ondersteuning van mij en inmiddels zelfstandig, pro actief blijven werken als dat mogelijk is en houd hij zich aan alle deadlines en afspraken (zie ook het aanbod op mijn website onder “Coaching” en “Effectief om leren gaan met werkdruk”).

Fred de Baas